İshalli Hastanın Tedavisi<br /><br />Tüm dünyadaki ölüm nedenlerine bakıldığında ishaller ikinci sırada yer almaktadır. Gelişmemiş ülkelerde ise en sık ölüm nedenleri arasındadır. Asya, Afrika ve Latin Amerika’da her yıl 4,600,000-6,000,000 çocuğun ölümüne yol açmaktadır. İshal en ağır biçimde çocuk ve yaşlıları etkilemekte. Ülkemizdeki 1-5 yaş arasındaki çocuk ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer almaktadır. Kişide ishalin ortaya çıkmasına neden olan çeşitli etmenler bulunmaktadır. En önemlisi çevreye ait olan etmenlerdir. Yoksulluk, kalabalık ve sağlıksız evlerde yaşama, kanalizasyon sorununun çözülememiş olması, temiz su eldesindeki güçlükler, gıda yetersizliği ve gıdaların sağlıksız olması v.b. olumsuzluklar ishalin nedenlerinden sayılabilir. Kişinin yaşına bağlı olarak ishale neden olan parazit yada bakterinin etkinliği değişir. Bazı etmenler çocuklarda bazıları da yetişkinlerde etkili olmaktadır. Kişisel hijyenin yeterli olmaması da ishal oluşumunu etkiler.<br /><br />Bağırsak enfeksiyonu olup olamayacağı öncelikle alınan etkenlerin sayısı belirler. Etkenlerin hemen hemen tamamı ağız yolu ile alınır. Bulaşmada çoğunlukla dışkı ağız yolu iledir. Suların temiz olması ve dağıtım sisteminin yeterli olması yayılımı büyük oranda azaltır. İshale neden olan etkenler genellikle midenin asitli ortamında yok olurlar ve bağırsaklara ulaşamadıkları için ishale neden olamazlar. Ancak mide asit ortamını azaltan anti-asitlerin kullanımı bu etmenlere duyarlılığı arttırır. Bağırsak hareketliliğinin normal olması da ishal oluşumunu etkileyen bir faktördür. Normal hareketlilik bağırsakta bakterilerin birikmesini engelleyerek ishal oluşumunu engeller. Bağırsaklarda normal şartlarda bakteriler bulunmakta ve bu bakteriler insan vücudunda herhangi bir hastalığa neden olmamaktadır bu bakteriler bağırsak florası diye adlandırılır. Ancak antibiyotik kullanımı sonucu bağırsak florasında azalma olursa diğer patojen yani ishal yapıcı bakterilerin çoğalmasına neden olur ve böylelikle hastalık ortaya çıkar. Bağırsağın kendine ait savunma sistemleri mevcuttur. Bazı hastalılarda bu savunma sistemleri ortadan kalktığından ishal oluşumu kaçınılmaz olur.<br /><br />Bulaşma yolları<br /><br /><br />Deri yolu ile bulaşan parazitleri bir tarafa bırakacak olursak, çoğu enfeksiyoz ishaller etkenlerin ağız yoluyla alınması sonucu edinilir. Dışkı-ağız yoluyla bulaşma su, gıda veya kişiden kişiye dokunma yoluyla olmaktadır. Yayılım şekli her etmende farklılıklar göstermektedir.<br /><br />Etkenler<br /><br /><br />Akut ishale yol açan bir çok enfeksiyöz ve enfeksiyöz olmayan etmenler vardır. Bununla birlikte akut ishal olgularının çoğundan enfeksiyöz etkenler sorumludurlar. Bakteriler, virüsler, mantar ve parazitler ishale neden olabilmektedir.<br /><br />Belirtiler<br /><br /><br />İshali tanımı halen tartışmalı bir konudur. İshal klinik olarak 24 saat içinde normal şeklini kaybetmiş, 3 veya daha fazla sayıda dışkılama olarak tanımlanabilir. Bu tanımlamanın dışında dışkı miktarı ?200 gr/gün ve dışkı suyunun ?%80 ölçümlerine göre daha objektif tanımlamalarda söz konusudur. Fakat pratikte bu ölçümlere çık nadir başvurulmaktadır. İki haftayı aşmayan ishaller akut, aşanlar ise kronik ishal olarak tanımlanabilir. Akut ishallerin nedeni genellikle enfeksiyöz ajanlardır. İshalle ishalle ilgili başkaca tanımlamalar da yapılmaktadır.<br /><br />Gastroenterit; bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi yakınmalarla seyreden mide ve ince bağırsağın birlikte tutulduğu klinik tablodur.<br />Enterekolit; genellikle bulantı ve kusmanın etki etmediği, ateş, karın ağrısı ve ishal gibi yakınmalarla seyreden ince ve kalın bağırsakların birlikte tutulduğu klinik tablodur.<br />Dizanteri sendromu; kramp biçiminde karın ağrısı, kanlı-mukuslu-tenezimli sık ve az miktarda dışkalamayla seyreden klinik tablodur.<br /><br />İnce bağırsak tipi ishal; bol ve sulu dışkılamadır.<br />Kalın bağırsak tipi ishal; az miktarda sık sık dışkılamadır.<br />Tenezim; sık sık ağrılı dışkılama ve yetersiz dışkılama hissidir.<br /><br />Besinlerde bulunan bakteri toksinlerinin alınmasıyla oluşan gastroenteritlerde kuluçka süresi kısa (1-6 saat, 6-24 saat), dışkı ile bulaşık suların içilmesi veya bu sular ile yıkanmış gıdaların iyi pişirilmeden yenilmesi ile dışkı-ağız yoluyla bulaşan gastroenteritlerin etkenlerinde kuluçka süresi ortalama 3 gündür. Dışkı sayısının çok sayıda (?10/gün) olması akla kalın bağırsak tutulumunu getirmelidir. Sekretuvar ishallerde dışkı sulu, fazla miktarda, renksiz veya beyaz renklidir. Dizanterik olanlarda ise dışkının miktarı azdır ve kan, müküs, ve püy içermektedir. İshale eşlik eden karın ağrısının özellikleri klinik olarak önemli ipuçları verebilir. Karın ağrısı tutulumu mideden aşağı inildikçe ve bağırsak yayılımı varlığında artmaktadır. Bazı ishal tiplerinde bu ağrı göbek çevresinde veya sağ alt tarafta ve aralıklı olarak gelip kramp tarzında olurken, bazı tiplerde yine karın alt tarafında devamlı tenezimle birlikte olabilir. Bol sulu ishallerde ateş sık görülmezken bakterilerin oluşturduğu çoğu ishallerde ateş görülebilir.<br /><br />Tedavi<br /><br /><br />İshallerde en önemli konu ve kısa zamanda önlem alınması gereken konu su kaybıdır. İshalle birlikte vücut su kaybına uğramaktadır. Özellikle bu durum çocuklarda çok tehlikeli duruma varabilmektedir. Tedavide de ilk yapılması gereken kişideki su kaybını değerlendirerek, su kaybının yerine konmasıdır. Özellikle geçmişten kalan bir inançla ishalli kişiler su alınımı azaltarak ishalin azalacağı kanısıdır. Bu yanlış davranışın önlenmesi ve aksine kişiye bol sıvı verilmesinin sağlanması lazım. Bu kaybedilen sıvı ile birlikte vücut çeşitli mineraller de kaybetmekte bunların yerine konulması içinde tedavi oluşturulmalırdır. Bu amaçla ORS (Oral Rehidratasyon Sıvıları) kullanılabilir. ORS evde de kolaylıkla hazırlanabilir. Evde 1 litre suya, 1 çay kaşığı tuz, 8 çay kaşığı şeker, bir fincan portakal suyu veya 2 muz ilave edilebilir. Eğer su kaybı ciddi boyutlarda ise hastane şartlarında damar içi sıvı verilmesi uygulanabilir. Hastalar süt ürünleri, alkol, kafein ve karbonatlı içeceklerden uzak durmalıdır. Antibiyotik kullanımı hastaların %10’unda işe yarabilir. Ama bazı ishal vakalarında antibiyotik kullanımı gerekmemektedir. Ancak en iyi tedavi şeklinin belirlenmesi için doktora başvurmak gerekmektedir.<br /><br /><br /><br />ishal hakkında bir diğer makalemiz ;<br /><br /><br /><br />Dışkının sulu ve sık olarak çıkmasına ishal veya diyare (diarrhea) denir. İshal durumu bir hastalık olmayıp, birçok hastalıklarda görülebilen bir belirtidir. Küçük çocukların ve süt çocuklarının özellikle yaz aylarında salgın gibi görülen ishallerinde barsaklarda yaşayan koli basillerinin hastalığa sebep olduğu görülmüştür. İshalle berabeı kusma, ateş, havale denilen konvülsiyonlar, çocuğun birden halsiz kalmasına neden olur. Dışkının yeşil olması önemli değildir. Karın ağrıları ile beraber kanlı ve müküslü bir ishal, dizanteri belirtisi olabilir. Süt çocuklarında ateşsiz ve sindirim bozukluklarına bağlı ishaller sık görülür.<br />Köpüklü ve ekşi kokulu ishal, şeker sindirimi bozukluğuna bağlıdır. Dışkıda küçük ve katı beyaz parçacıkların bulunması kazein sindiriminin bozulduğunu, dışkının yapışkan ve yağlı olması yağ sindiriminin bozulduğunu gösterir. Kronik yağlı ishallere steatore denir ki pankreasın bozukluğunu veya barsakta bir çeşit parazit enfeksiyonunun (Giardiasis) bulunduğunu gösterir.<br />Büyüklerde en sık rastlanan ishaller gıda zehirlenmesi şeklinde yani salmonella ve shigella grubu bakterilere bulaşmış besinlerin yenmesi ile oluşur. Bazı kimseler alerjik oldukları besinleri (keçi eti, balık, çilek, çikolata, çiğ veya ham meyve vb.) yedikten sonra bile ishal olabilirler. Soğuk algınlığından sonra veya heyecan, korku gibi sinirsel sebeplerle de ishal (spastik kolon) görülebilir.<br />İnce barsakların hastalıklarından tifoda ikinci haftada bazen kanlı olabilen ishal vardır. İshalin en korkulu ve ağır seyredeni kolera hastalığında görülür. Dışkı pirine suyu yıkantısı şeklinde tarif edilen bir su gibi ve cok fazladır. Salgınlar şeklinde görülen bu hastalıkta vücudun susuz kalması ölüme bile sebep olmaktadır. Yurdumuzda daha ziyade El Tor tipi kolera vibriyonlarının sebep olduğu parakolera şeklinde görülen hastalıkta kusma ve şiddetli ishal vardır. Amipli ve basilli dizanterilerde de ishal vardır. Önce hafif ateş ve kusma ile başlayan dizanterilerde dışkıda kan ve müküs bulunur. Hasta günde 15-30 kere karın ağrısı, tenezm yani sık sık defekasyon hissi ile tuvalete taşınır. Bir ishal karşısında asıl hastalık sebebini bulmak, ince barsakların veya kalın barsakların hastalandığını anlamak güçtür. Ancak dışkının cok fazla sulu oluşu ve müküs bulunması, tenezm hissi,kalın barsakların yani kolonların hasta olduğunu gösterir. İnce barsak ishallerinde ise dışkı hem daha az sulu hem de defekasyon daha az sayıdadır. Bazı hazım bozukluklarında da fermantasyona bağlı ishal görülür. Besinlerdeki proteinler bakteriler tarafından parçalandığından (pütrefaksiyon), toksik parçalanma ürünleri ishale neden olurlar. Karın ağrısı, gaz şikâyeti, koyu renkli ve pis kokulu bir; dışkı vardır. Bazı kronik hastalıklarda (tüberküloz, üremi vb.), pellegra, anemi, hipertircidi, Crohn hastalığı, kolon kanseri ve mide ameliyatı geçirenlerde, vagotomi ameliyatı yapılanlarda da kronik ishaller vardır. Ülserli kolit denilen kalın barsak hastalığı zaman zaman ateş, kanlı ishol gibi belirtilerle seyreden,sebebi tam olarak açıklanamayan kronik bir hastalıktır.<br />İshalin tedavisi asıl hastalığın teşhisi ile başlar. İlk yapılacak şey perhiz ve kaybedilen suyu organizmaya geri vermektir. Daha sonra ishali kesmek üzere barsak antibiotikleri (Ampisilin, kloromisetin, sulfadiazin, sulfaguanidin, süksinil sulfatiazol, neo-misin vb.) ve antidiareik denilen ilaçlar kullanılmaktadır. Astranjan denilen mukozayı büzücü bazı ilaçlar (Bizmut, tannin vb.) barsak hareketlerini azaltacak antispazmodik denen ilaçlar (Opium tentürü, difenoksilat, loperamid vb.) doktorlar tarafından ishalli hastalara verilmektedir<br /><br /><br />İshal Nedir? (Diyare)<br /><br />Dışkının renk ve kıvamının değişerek sulu, akışkan ya da yarı akışkan hale gelmesine denir. İshal genelde üçük çocuklarda görülür 5 yaş altı çocuklarda dünya genelinde ölüm sebeplerinin başlıcasıdır(az Gelişmi ülkelerde) Küçük çocuklarda özellikle yazın görülen ishal ateş terleme ve kusma ile birlite görülüyorsa tehlikelidir. İshalde diğer hastalıklar gibi çeşit çeşittir.<br /><br />İshalin nedenleri nelerdir?<br /><br />* Salmonella bakterisi,<br />* koli basili salgınları<br />* El Tor adlı kolera virüsü,<br />* Çeşitli bağırsak hastalıkları<br />* Müshil kullanımı<br />* Süte karşı hassasiyet<br />* Su vb sıvılarla alınan mikroplar( En yaygın neden budur)<br /><br />İshalin belirtileri nelerdir?<br /><br />* İshalli hasta sık tuvalete çıkar.<br />* Karın ağrısı en belirgin ishal belirtisidir.<br />* Dışkı rengi değişmiş ve dışkı sıvılaşmıştır.<br /><br />İshalin Tedavisi nasıl yapılır?<br /><br />* Bol Bol sıvı takviyesi yapılır<br />* Posalı yiyecekler ishalli hastaya verilir.<br />* Doktorunuzun vereceği rejim uygulanır.<br />* Ampisilin ve kloromisetin grubu ilaçlar verilir<br /><br />İshal ile ilgili alternatif tedavi yöntemleri<br /><br />* Patetes püresi ezilerek hastaya yedirilir.<br />* Nar ekşisi içirilir<br />* Tuzlu ve şekerli su karışımı hazırlanarak ishalli hastaya içirilir<br /><br /><br />Broşür<br /><br /><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg_Pbs755TAP3d2XTNPRefk5UpJmZu2mibbo7jTZnP0IQGT2esa1-monpIfCggvGjPpjOdFv_N6rACoVxNUWRszYpguObtJ200JVTALE8mubbCb1FVzNh19WsWZkSlzBHtsB5uaDc8NiKM/s1600/ishallihastan%25C4%25B1ntedavisielrehberi1.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5628466869352761970" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg_Pbs755TAP3d2XTNPRefk5UpJmZu2mibbo7jTZnP0IQGT2esa1-monpIfCggvGjPpjOdFv_N6rACoVxNUWRszYpguObtJ200JVTALE8mubbCb1FVzNh19WsWZkSlzBHtsB5uaDc8NiKM/s400/ishallihastan%25C4%25B1ntedavisielrehberi1.jpg" style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 157px; height: 400px;" /></a><br /><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiX7YtKk3Qt4hbB_AdTHcN0QjDMaS6wJFVauUOy1rWnSxbnpY0A02E3XFJT3bH3Xf2qA2BsHY3vO0ee5yvMXh73XQeUkarQNwmcLJUgrTPG48yVwuvcVEtnKYY6Csc0M6MT_Mz5OZxY1E4/s1600/%25C3%25A7ocu%25C4%259Fudehidratasyona%25C3%25A7%25C4%25B1s%25C4%25B1ndande%25C4%259Ferlendirin2.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5628466860384377970" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiX7YtKk3Qt4hbB_AdTHcN0QjDMaS6wJFVauUOy1rWnSxbnpY0A02E3XFJT3bH3Xf2qA2BsHY3vO0ee5yvMXh73XQeUkarQNwmcLJUgrTPG48yVwuvcVEtnKYY6Csc0M6MT_Mz5OZxY1E4/s400/%25C3%25A7ocu%25C4%259Fudehidratasyona%25C3%25A7%25C4%25B1s%25C4%25B1ndande%25C4%259Ferlendirin2.jpg" style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 178px;" /></a><br /><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiOl43iuuCGd9saq8QprhHu36jMmr-NVJJS0Wf7fjveXUR5y83OWNTKZxXVxW2Q8LqJDRnF4YF5TE8xcIJTmLTc_InsAWKq-GJiB6aKvq_7xstQL684Q5eShxNb6V9sQP-gvSIqDjQvq58/s1600/ishalinevdetedavisiveortadehidratasyonuntedavisi3.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5628466852981292242" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiOl43iuuCGd9saq8QprhHu36jMmr-NVJJS0Wf7fjveXUR5y83OWNTKZxXVxW2Q8LqJDRnF4YF5TE8xcIJTmLTc_InsAWKq-GJiB6aKvq_7xstQL684Q5eShxNb6V9sQP-gvSIqDjQvq58/s400/ishalinevdetedavisiveortadehidratasyonuntedavisi3.jpg" style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 336px; height: 400px;" /></a><br /><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2Ihp3tl9Rlxb8mPR9B3gCI_70F7hZmGdWUpuKjh2a2bwAqJDGhyphenhyphenkRcOxBtbVLrHkR-iXjIKB-xRfwiZ1BfU4LFgR_-slgCbnppY3ul0iHnfTB7Lh9AZ6xHxQIJLypfaVy3tyjwBS8pHU/s1600/a%25C4%259F%25C4%25B1rdehidratasyonuntedavisi4.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5628466844103034530" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2Ihp3tl9Rlxb8mPR9B3gCI_70F7hZmGdWUpuKjh2a2bwAqJDGhyphenhyphenkRcOxBtbVLrHkR-iXjIKB-xRfwiZ1BfU4LFgR_-slgCbnppY3ul0iHnfTB7Lh9AZ6xHxQIJLypfaVy3tyjwBS8pHU/s400/a%25C4%259F%25C4%25B1rdehidratasyonuntedavisi4.jpg" style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 336px; height: 400px;" /></a> İshalli Hastanın Tedavisi Tüm dünyadaki ölüm nedenlerine bakıldığında ishaller ikinci sırada yer almaktadır. Gelişmemiş ülkelerde ise en sık... Devamı »
